Follow The Money, 9 maart 2024 – De Limburgse ondernemer Vitor Moonen is rijk geworden als bemiddelaar van arbeidsmigranten die als ‘kippenvangers’ werken. Dat zijn mensen die bij pluimveehouders kippen in kratten stoppen voor transport naar het slachthuis. Nederlandse en Belgische opsporingsinstanties verdenken hem van arbeidsuitbuiting en mensenhandel. Moonen is eerder voor soortgelijke vergrijpen veroordeeld, maar kan desondanks zijn werk blijven doen.
Midden november 2021 belden twee hongerige Bulgaarse arbeidsmigranten in de West-Vlaamse gemeente Poperinge aan bij diverse inwoners. Ze hadden geen geld en vroegen om eten. De politie werd ingelicht en ging op onderzoek uit. In een vervallen vakantiehuis troffen ze een tiental Roemenen en Bulgaren aan. Hun identiteitspapieren waren afgenomen. ‘Er rezen ernstige vragen bij hun leef- en arbeidsomstandigheden,’ zei officier van justitie Jeroen Lorré in mei vorig jaar tegen de Belgische krant Het Nieuwsblad.
Gecertificeerd
In Nederland gaan volgens het CBS jaarlijks ruim 500 miljoen stuks pluimvee naar de slachterij. Ze worden vrijwel allemaal met de hand gevangen en in kratten gestopt. Het is zwaar en laagbetaald werk, dat vaak ’s nachts en onder hoge druk gebeurt. Er lopen weinig mensen voor warm. IPS schakelt daarom, net als andere pluimveeservicebedrijven, veel arbeidsmigranten in.
IPS belooft pluimveehouders ‘ervaren, gemotiveerde en tevens geregistreerde legale medewerkers’. Op de website prijken de keurmerken van de stichting Normering Arbeid en het Integrale Kwaliteitssysteem Pluimveeservicebedrijven (IKB-PSB). Moonens uitzendbedrijf Prismaworx, dat arbeidsmigranten aan IPS levert, is een gecertificeerd bedrijf, zo staat op de website, en is aangesloten bij de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU). Een woordvoerder laat weten dat Prismaworx voldoet aan alle eisen, aangezien veroordelingen van verschillende bedrijven van Moonen dateren van voor de tijd dat Prismaworx lid werd van de organisatie.
Certificeringsregelingen niet effectief
Dat Vitor Moonen volledig gecertificeerd is opvallend, zegt Masja van Meeteren, hoogleraar criminologie aan de Radboud Universiteit. Niet alleen onderzoeken Nederlandse en Belgische opsporingsdiensten of hij zich schuldig heeft gemaakt aan arbeidsuitbuiting en mensenhandel; in het verleden kwam hij herhaaldelijk in aanraking met justitie vanwege soortgelijke vergrijpen en werd hij verschillende keren veroordeeld. Van Meeteren: ‘De oplossing voor misstanden rond arbeidsmigranten wordt vaak gezocht in zelfregulering, bijvoorbeeld via certificeringsregelingen van uitzendbureaus. Dat is niet effectief gebleken.’
beluister het artikel hier: